Ücretsiz deneme mi, ücretsiz plan mı?

Son güncelleme: 20 Eylül 2026

İnternetteki "ücretsiz"lerin büyük kısmı iki gruba ayrılıyor: ücretsiz deneme (trial) ve ücretsiz plan (free tier). Birincisinde bir sayaç işliyor ve süre dolunca kart çekiliyor; ikincisinde süre yok, limit var. Aynı sayfada aynı yeşil düğmeyle sunuldukları için karıştırılıyorlar — ve istenmeyen aboneliklerin neredeyse tamamı bu karışıklıktan doğuyor.

Farkı beş saniyede anlamak

Kayıt ekranında kart bilgisi isteniyorsa bu bir denemedir. Ücretsiz plan kart istemez; isteseydi zaten ücretsiz olmazdı. Tek istisna bulut altyapı hizmetleri: kimlik doğrulamak için kart isterler ama ücretsiz kotayı aşmadıkça çekim yapmazlar. Orada da "kota aşılırsa ne olur" sorusunun cevabını görmeden devam etme.

İkinci işaret metinde saklı: "14 gün ücretsiz", "ilk ay bizden", "sonra ayda 9,99 $" — hepsi deneme. "Ücretsiz sürüm", "ayda 100 istek ücretsiz", "5 GB'a kadar ücretsiz" — hepsi plan.

Sitedeki karşılıkları: Yapay zekâ kategorisindeki kayıtların çoğu ücretsiz plan. Udemy kuponları ise ne deneme ne plan — tek seferlik satın alma, kupon %100 indirim uyguluyor ve kurs kalıcı olarak hesabına giriyor. Ama Udemy'nin kendi sayfasında abonelik denemesi önceden seçili gelebiliyor; ikisini karıştırmamak gerekiyor.

Denemeye girerken yapılacak üç şey

Bitiş tarihini o anda takvime yaz. Bir gün öncesine hatırlatma kur. "Nasılsa hatırlarım" bu işin en pahalı cümlesi.
İptali kayıt olur olmaz dene. Çoğu hizmette denemeyi hemen iptal etsen bile süre sonuna kadar kullanmaya devam edersin. İptal yolunu ilk gün bulmak, son gün aramaktan çok daha kolaydır.
Nereden abone olduğunu not et. App Store üzerinden başlattığın aboneliği hizmetin kendi sitesinden iptal edemezsin; Apple hesabından iptal etmen gerekir. Google Play ve web abonelikleri için de aynı kural geçerli.

"İptal ettim ama para çekildi"

En sık üç sebebi var. Saat dilimi: "30 gün" sağlayıcının saatine göre işler, seninkine göre değil; son gün iptal riskli. Yanlış yerden iptal: uygulamayı silmek aboneliği bitirmez. Yıllık plana geçiş: bazı denemeler bitince aylık değil yıllık plana döner; tutar bu yüzden beklediğinden büyük gelir.

Haksız bir çekim olduysa önce sağlayıcıyla yazış, cevap alamazsan bankana itiraz (chargeback) başvurusu yapabilirsin. Kayıt ekranının ve iptal onayının ekran görüntüsü bu aşamada işine yarar.

Ücretsiz planda asıl bakılacak yer

Planın limiti kadar önemli bir şey daha var: verinin ne olduğu. Birçok hizmet ücretsiz planda girdileri ürün geliştirme veya model eğitimi için kullanma hakkını saklı tutuyor, ücretli planlarda bunu kapatıyor. İşyerine ait bir belgeyi ücretsiz bir araca yüklemeden önce gizlilik ayarlarına bakmak, limit sayısına bakmaktan daha önemli.